THE BLUE HAZE
Waarom zijn de Blue Mountains blauw? De wetenschap achter de nevel
Het gesteente is niet blauw en de bomen ook niet — hoe eucalyptusolie, fijne nevel en de natuurkunde van lichtverstrooiing de Blue Mountains van een afstand hun naam geven.
Bekijk Blue Mountains-trips op GetYourGuide ↗Het is niet het gesteente dat blauw is
Van dichtbij zien de Blue Mountains eruit als elk ander eucalyptusbos — grijsbruine zandsteen, groengrijs gebladerte, gewoon daglicht. Het blauw verschijnt pas op afstand, wanneer je over een vallei of langs een bergkam kijkt naar heuvels die kilometers ver weg liggen, en het wordt dieper naarmate de kam verder weg ligt. Die afstandsafhankelijkheid is de eerste aanwijzing dat de kleur geen eigenschap is van het gesteente of de bomen zelf, maar van iets dat gebeurt in de lucht tussen de kijker en het uitzicht — een echt optisch effect dat over het landschap heen ligt, geen trucje van het licht op de werkelijke oppervlaktekleur van de rots.
Eucalyptusolie verandert in een fijne mist
Eucalyptusbomen, die het bos op het hele plateau domineren, geven vluchtige oliën — terpenen — af uit hun bladeren, vooral bij warm weer. Deze vluchtige stoffen komen in grote hoeveelheden vrij in een bos van deze omvang en worden verondersteld de fijne deeltjes te vormen die het licht verstrooien. Samen met gewoon stof en waterdamp vormt dat aerosol een dunne nevel die boven het hele met eucalyptus begroeide landschap hangt. Het is deze nevel, niet de rots of de bladeren, die het eigenlijke werk doet om het vergezicht te kleuren, en hij is bijna elke dag in zekere mate aanwezig, dikker wordend in de hitte.
Waarom verstrooid licht blauw wordt
Het kleureffect zou ontstaan door Mie-verstrooiing door fijne deeltjes in de lucht, waardoor verre bergruggen een blauwgrijze tint krijgen. Zonlicht bevat het volledige zichtbare spectrum, maar wanneer het zeer kleine deeltjes raakt — of het nu luchtmoleculen hoog in de atmosfeer zijn of eucalyptusoliedruppeltjes in de bergnevel — worden de kortere blauwe golflengten veel gemakkelijker verstrooid dan de langere rode en gele. Over de korte afstand tussen uw oog en een nabije boom is er te weinig nevel om het effect merkbaar te maken, maar over enkele kilometers een vallei inkijken betekent door een veel grotere diepte van die verstrooiende nevel kijken, zodat er relatief meer blauw licht uw oog bereikt en de bergkam naar blauw lijkt te verschuiven.
Waarom het toeneemt met de afstand
Daarom is het effect nauwelijks zichtbaar op een nabije boom, maar onmiskenbaar op een bergkam aan de overkant van de Jamison Valley: de verstrooiing neemt toe met de hoeveelheid nevel waar het licht doorheen moet. Een dichtbij gelegen object wordt vooral gezien door licht dat nauwelijks door nevel heeft gereisd, waardoor het zijn ware kleur behoudt, terwijl een verre bergkam bijna volledig wordt gezien door het verstrooide, blauwverschoven licht. Stapel meerdere bergkammen op verschillende afstanden, zoals u kunt vanaf uitzichtpunten als Echo Point of Govetts Leap, en elke volgende bergkam oogt vaak iets bleker en neveliger blauw dan degene ervoor — een zichtbaar verloop in plaats van één vlakke kleur.
Niet uniek, maar hier ongewoon sterk
De Blue Mountains hebben dit effect niet uitgevonden — elk voldoende groot eucalyptusbos kan er een variant van voortbrengen, en vergelijkbaar benevelde bergruggen worden ook elders in het eucalyptusgebied van Australië gemeld. Wat de Blue Mountains tot een bijzonder sterk voorbeeld maakt, is de combinatie van een dicht, bijna aaneengesloten eucalyptuskronendak over een groot plateau met een dramatische zandsteentopografie — diepe kloven en lange zichtlijnen over valleien als de Jamison — waardoor u de nevel daadwerkelijk over echte afstand ziet werken. Vlakker, meer versnipperd eucalyptusgebied elders biedt niet dezelfde ononderbroken uitzichten die nodig zijn om het effect zo duidelijk op te merken.
Where to see it clearly
Elk uitzichtpunt met een vrij zicht over een vallei van enkele kilometers of meer toont het effect op de meeste dagen, en het is doorgaans sterker in de warmte van de middag dan vroeg in de ochtend, omdat warmte mede de eucalyptusolie de lucht in drijft. Echo Point boven de Jamison Valley is de bekendste plek, maar Govetts Leap en Evans Lookout bij Blackheath, met uitzicht over de Grose Valley, worden algemeen beschouwd als minstens even levendige plekken om de blauwe nevel te zien, vaak met minder mensen die het uitzicht delen. Neem een verrekijker mee als u de kleurverschuiving over opeenvolgende bergkammen wilt volgen in plaats van alleen de dichtstbijzijnde.